Những nét văn hóa truyền thống gửi gắm lời chúc bình an, may mắn và khởi đầu mới
Chuyên mục: Góc nhìn văn hoá
Mỗi quốc gia đều có cách riêng để chào đón năm mới. Với Nhật Bản, năm mới không chỉ là thời khắc chuyển giao
giữa hai năm, mà còn là dịp để gia đình sum họp, bày tỏ lòng biết ơn và gửi gắm những mong ước tốt đẹp cho
hành trình phía trước.
Tết năm mới Nhật Bản – お正月 – Oshōgatsu mang nhiều nét văn hóa đặc trưng, từ việc dọn dẹp nhà cửa,
trang trí không gian sống đến những món ăn truyền thống và nghi thức viếng đền, chùa đầu năm.
Chuẩn bị đón năm mới – Làm mới không gian, đón điều tốt lành
Trước năm mới, nhiều gia đình Nhật Bản thực hiện tổng vệ sinh – 大掃除 – Ōsōji để làm sạch nhà cửa, sẵn sàng
đón năm mới trong không gian gọn gàng, tinh tươm.
Bên cạnh đó, những vật trang trí truyền thống cũng được chuẩn bị:
• Đồ trang trí cổng năm mới – 門松 – Kadomatsu: Thường được làm từ thông và tre, đặt trước nhà như dấu hiệu
chào đón năm mới và vị thần năm mới theo tín ngưỡng truyền thống.
• Dây trang trí năm mới – しめ飾り – Shimekazari: Được treo tại lối vào hoặc những vị trí thích hợp, mang ý
nghĩa đánh dấu không gian linh thiêng và cầu mong điều tốt lành.
• Bánh mochi trang trí – 鏡餅 – Kagamimochi: Thường gồm hai chiếc bánh mochi tròn xếp chồng, tượng trưng
cho những lời cầu chúc về phúc lành và sự viên mãn.Những vật trang trí ấy không chỉ tạo nên không khí năm
mới mà còn thể hiện mong ước về một năm bình an, thuận lợi.
Đêm cuối năm – Khép lại một hành trình
Ngày 31/12 được gọi là Đêm cuối năm – 大晦日 – Ōmisoka.
Đây là thời điểm nhiều gia đình hoàn tất việc chuẩn bị cho năm mới và cùng nhau nhìn lại một năm đã qua.
Một phong tục quen thuộc là ăn mì soba giao thừa – 年越しそば – Toshikoshi soba. Sợi mì dài thường được gắn
với lời chúc trường thọ; việc mì dễ cắt cũng được liên tưởng đến mong muốn khép lại những điều không may
của năm cũ.
Tại nhiều ngôi chùa, tiếng chuông giao thừa – 除夜の鐘 – Joya no kane vang lên vào thời khắc chuyển giao.
Chuông thường được đánh 108 lần, gắn với quan niệm Phật giáo về 108 phiền não của con người.
Đó là khoảnh khắc để mỗi người lắng lại, tạm biệt năm cũ và hướng đến một khởi đầu mới với tâm thế nhẹ
nhàng hơn.
Ngày đầu năm – Cầu bình an và sum vầy bên gia đình
Ngày 1/1 là ngày đầu năm mới tại Nhật Bản. Ba ngày đầu năm, từ 1/1 đến 3/1, được gọi là Ba ngày đầu năm .
Một trong những phong tục nổi bật là lễ viếng đền, chùa đầu năm – 初詣 – Hatsumōde. Người dân đến cầu mong
sức khỏe, bình an và những điều thuận lợi cho bản thân cùng gia đình.
Bên cạnh đó, bữa ăn ngày Tết cũng là một phần quan trọng của văn hóa Nhật Bản:
• Món ăn Tết truyền thống – おせち料理 – Osechi ryōri: Gồm nhiều món được chuẩn bị với ý nghĩa cầu chúc
may mắn, sức khỏe và thịnh vượng.
• Canh bánh mochi ngày Tết – お雑煮 – Ozōni: Món canh có bánh mochi, nguyên liệu và cách chế biến
thay đổi theo từng vùng.
• Tiền mừng tuổi – お年玉 – Otoshidama: Người lớn trao tiền mừng tuổi cho trẻ em, gửi gắm lời chúc về sự
trưởng thành và một năm mới vui vẻ.
Thông qua những phong tục này, Tết không chỉ là dịp đón năm mới mà còn là thời gian để các thành viên
trong gia đình gặp gỡ, chia sẻ và gìn giữ những giá trị được truyền lại qua nhiều thế hệ.
Điều gì làm nên nét riêng của Tết Nhật Bản?
Mỗi phong tục đều mang một ý nghĩa riêng, nhưng có thể thấy những nét chung: sự chuẩn bị chu đáo,
lòng biết ơn, mong ước bình an và sự coi trọng gia đình.
Từ việc dọn dẹp nhà cửa, thưởng thức một bát mì soba đến chuyến viếng đền đầu năm, người Nhật gửi gắm
vào những hành động quen thuộc niềm hy vọng về một năm mới tốt đẹp hơn. Phong tục có thể thay đổi theo thời gian
và khác nhau giữa các địa phương, nhưng giá trị của việc cùng nhau đón một khởi đầu mới vẫn luôn được
trân trọng.
Có lẽ, điều ý nghĩa nhất của năm mới không chỉ nằm ở những điều chúng ta mong cầu, mà còn ở cách chúng ta
biết ơn năm cũ và chuẩn bị cho hành trình sắp tới.
#NHẬT BẢN 365
Mỗi ngày một điều thú vị – cùng CPA Việt Nhật khám phá Nhật Bản.
----------------------------
CPA Việt Nhật
Kết nối con người - Tạo dựng lòng tin