Chuyên mục : Góc nhìn văn hoá
Tsukimi 月見 hay Otsukimi お月見, có nghĩa là “ngắm trăng”, là một nét văn hóa mùa thu đặc trưng của Nhật Bản.
Khác với Trung thu ở Việt Nam, Tsukimi không chỉ là một ngày lễ dành cho trẻ em mà là dịp để người Nhật cùng nhau thưởng thức vẻ đẹp của trăng mùa thu, bày tỏ lòng biết ơn đối với thiên nhiên và cầu mong một mùa màng bội thu.
Tsukimi diễn ra khi nào?
Theo lịch truyền thống Nhật Bản, lễ ngắm trăng thường gắn với Jūgoya 十五夜 – đêm 15, tức đêm trăng tròn của tháng 8 âm lịch. Ngoài ra còn có Jūsan'ya 十三夜 – đêm 13, diễn ra vào tháng tiếp theo.
Do sử dụng lịch truyền thống, ngày Tsukimi thay đổi theo từng năm khi quy đổi sang lịch dương, thường rơi vào khoảng tháng 9 hoặc tháng 10.
Vì sao người Nhật ngắm trăng?
Tsukimi chịu ảnh hưởng từ văn hóa ngắm trăng của Trung Quốc và được tiếp nhận, phát triển tại Nhật Bản từ thời Heian.
Ban đầu, đây là hoạt động được giới quý tộc yêu thích. Họ cùng nhau thưởng trăng, làm thơ, thưởng thức rượu và ngắm hình ảnh mặt trăng phản chiếu trên mặt nước.
Theo thời gian, phong tục này trở nên gần gũi hơn với đời sống người dân và gắn liền với mùa thu hoạch.
Vì vậy, Tsukimi không chỉ là thưởng thức vẻ đẹp của mặt trăng mà còn là dịp để con người cảm tạ thiên nhiên và cầu mong mùa màng thuận lợi.
Những gì thường xuất hiện trong một đêm Tsukimi?
Cỏ lau Susuki thường được dùng để trang trí trong dịp Tsukimi.
Hình ảnh cỏ lau gợi nhắc đến những bông lúa và mang ý nghĩa cầu mong mùa màng bội thu.
Bánh Tsukimi Dango
Những viên Tsukimi Dango màu trắng được xếp thành từng tầng, thường theo hình kim tự tháp.
Đây là một trong những hình ảnh đặc trưng nhất của lễ ngắm trăng, được dùng để dâng lên mặt trăng và cầu mong sức khỏe, bình an, mùa màng tốt đẹp.
Các sản vật mùa thu
Khoai, đậu, hạt dẻ và nhiều nông sản theo mùa cũng có thể được dùng làm lễ vật. Những sản vật này thể hiện sự biết ơn đối với thiên nhiên và thành quả lao động.
“Tsukimi” không chỉ có bánh Dango
Tên gọi Tsukimi còn xuất hiện trong ẩm thực Nhật Bản. Một số món ăn có trứng sống hoặc trứng lòng đào đặt trên món ăn được gọi là Tsukimi, bởi hình ảnh lòng đỏ trứng gợi liên tưởng đến mặt trăng tròn. Có thể bắt gặp những món như:
•Tsukim i Soba
•Tsukimi Udon
•Một số món sushi kiểu Tsukimi
•Các món burger trứng theo mùa tại Nhật Bản
Đây cũng là một cách thú vị để văn hóa ngắm trăng hòa vào đời sống ẩm thực hiện đại.
Nếu trời mưa thì sao?
Một điều thú vị là người Nhật vẫn có những cách gọi dành cho những đêm không nhìn thấy trăng.
Mugetsu 無月mang ý nghĩa “không trăng”, còn Ugetsu 雨月có thể hiểu là “trăng trong mưa”.
Ngay cả khi không nhìn thấy mặt trăng, những buổi thưởng trăng và sum họp vẫn có thể được tổ chức.
Điều đó cho thấy giá trị của Tsukimi không chỉ nằm ở việc nhìn thấy một vầng trăng đẹp, mà còn nằm ở khoảnh khắc con người chậm lại, tận hưởng mùa thu và trân trọng những gì mình đang có.
Một nét văn hóa rất Nhật Bản
Tsukimi không quá ồn ào hay náo nhiệt. Đó có thể chỉ là một buổi tối yên tĩnh, một vài viên bánh Dango, bình rượu nhỏ, chút cỏ lau và ánh trăng mùa thu.Nhưng chính sự giản dị ấy lại tạo nên vẻ đẹp rất riêng của văn hóa Nhật Bản: Biết dừng lại để ngắm nhìn thiên nhiên, biết trân trọng mùa màng và biết tận hưởng những khoảnh khắc bình dị bên người thân.
#NHẬT BẢN 365
Mỗi ngày một điều thú vị – cùng CPA Việt Nhật khám phá Nhật Bản.
----------------------------
CPA Việt Nhật
Kết nối con người - Tạo dựng lòng tin